Balıqılıq haqqında

Azərbaycan Respublikasının Qanunu

 

Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında balıqılığın təşkilinin, idarə edilməsinin və balıq ehtiyatlarının artırılmasının, istifadəsinin və mhafizəsinin hquqi əsaslarını məyyən edir.

I fəsil

mumİ mddəalar

Maddə 1. Əsas terminlər və anlayışlar

Bu Qanunda istifadə edilən terminlər və anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir:

balıqılıq su hvzələrində balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin artırılması, bərpası, yetişdirilməsi, istifadəsi, mhafizəsi və faydalı əlamətlərinin yaxşılaşdırılmasına ynəldilmiş bioloji,biotexniki, texnoloji və təşkilati tədbirlər sistemi;

balıqartırma su hvzələrində balıq ehtiyatlarının sni yolla artırılması və bərpası, mxtəlif balıq nvlərinin yetişdirilməsi, habelə balıqyetişdirmə texnologiyasının bioloji əsaslarının yrənilməsi;

balıqyetişdirmə balıq krpələrinin sni gl və nohurlarda əmtəə məqsədilə satış əkisinə qədər intensiv yetişdirilməsi və bəslənməsi;

balıqmhafizə balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin mhafizə olunmasına, qorunmasına, onların ovunun tənzimlənməsinə, artırılmasına, bərpasına və balıq təsərrfatı meliorasiyası işlərinə nəzarət;

balıq ehtiyatları su hvzələrində məskunlaşan, istifadə olunan və ya istifadə oluna bilən btn yaş hədlərindən olan balıq nvlərinin, digər su heyvanları və bitkilərinin mtləq ktləsi;

su heyvanları və bitkiləri suda yaşayan btn nv suitilər, xərəngkimilər, tısbağalar, zooplanktonlar, fitoplanktonlar, bentik orqanizmslər və digər su heyvanları və yosunları;

balıq təsərrfatı meliorasiyası su hvzələrinin irklənməsinin, zibillənməsinin və lilləşməsinin qarşısının alınması, sərt gvdəli su bitkilərindən təmizlənməsi, suların aerasiyası, habelə balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin məskunlaşdığı, qidalandığı, nəsil artırdığı və oxaldığı şəraitin təbii mhitə uyğunlaşdırılması.

Maddə 2. Balıqılıq haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi

Balıqılıq haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi bu Qanundan və ona uyğun olaraq qəbul edilmiş digər normativ hquqi aktlardan ibarətdir.

Balıqılığın təşkili və balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi ilə əlaqədar meydana ıxan su, torpaq, əmlak, təbiəti mhafizə və digər mnasibətlər bu Qanun nəzərə alınmaqla Azərbaycan Respublikasının mvafiq qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir.

Xəzər dənizinin (glnn) Azərbaycan Respublikasına mənsub olan blməsində balıqılığın təşkili və balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi qaydaları bu Qanunla yanaşı, Azərbaycan Respublikasının su qanunvericiliyi, Azərbaycan Respublikası ilə Xəzəryanı dvlətlər arasında bağlanmış mqavilələr, sazişlər, razılaşmalar və digər beynəlxalq hquq normaları əsasında tənzimlənir.

Sərhəd su obyektlərində balıqılığın təşkili və balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi qaydaları su və dvlət sərhəddi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik aktları, dvlətlərarası mqavilələri və sazişləri, digər beynəlxalq hquq normaları nəzərə alınmaqla bu Qanunla tənzimlənir.

Maddə 3. Balıq ehtiyatları zərində mlkiyyət

Azərbaycan Respublikasında balıq ehtiyatları hər hansı fiziki və ya hquqi şəxslərin hquqlarına və mənafelərinə xələl gətirmədən Azərbaycan Respublikasına mənsubdur.

Maddə 4. Balıqılıq fəaliyyətinin obyektləri və subyektləri

Ərzaq və xammal kimi istifadə edilən balıqlar, digər su heyvanları və bitkiləri, onların krs, srfələri və digər məhsulları balıqılıq fəaliyyətinin obyektləridir.

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada balıq ehtiyatlarının artırılması, yetişdirilməsi, istifadəsi, mhafizəsi, habelə balıq məhsullarının istehsalı və saxlanması ilə məşğul olan hquqi və fiziki şəxslər balıqılıq fəaliyyətinin subyektləridir.

Maddə 5. Balıqılıq fəaliyyəti subyektlərinin uotu və dvlət qeydiyyatı

Balıqılıq sahəsində sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin uotu və hquqi şəxslərin dvlət qeydiyyatı Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keirilir.

Maddə 6. Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektləri

Balıq ehtiyatlarının yetişdirilməsi, artırılması və ovlanması n istifadə edilən aşağıdakı su hvzələri balıqılıq əhəmiyyətli su obyektləridir:

Xəzər dənizinin (glnn) Azərbaycan Respublikasına mənsub olan blməsi;

aylar, gllər, su anbarları, su təchizatı kanalları və digər yerst su axınları və sututarlar;

dvlətlərarası sərhədi məyyən edən və ya sərhədi kəsib keən yerst su obyektləri.

Su obyektlərinin balıqılıq ehtiyatları n istifadəyə verilməsi Azərbaycan Respublikasının su qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keirilir.

II fəsil

Balıqılıq sahəsİndə dvlətİn vəzİfələrİ

Maddə 7. Balıqılıq sahəsində dvlət siyasətinin əsas prinsipləri

Balıqılıq sahəsində dvlət siyasəti aşağıdakı prinsiplərə əsaslanır:

balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası, istifadəsi və mhafizəsi zərində dvlət nəzarəti;

balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsinin hvzəilik prinsipi əsasında idarə edilməsi;

balıq ehtiyatlarının məskunlaşdığı mhitin mhafizəsi;

balıq ehtiyatlarından istifadənin limitləşdirilməsi;

balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsinin tənzimlənməsi, mhafizəsi və elmi təminatı sahəsində idarəetmə funksiyaları ilə balıqyetişdirmə, balıq ovu və balıq məhsullarının istehsalı funksiyalarının ayrılması.

Maddə 8. Balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi sahəsində dvlətin vəzifələri

Balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi sahəsində dvlətin vəzifələri aşağıdakılardır:

balıq ehtiyatlarının mhafizəsi və istifadəsi sahəsində normativ hquqi aktlar qəbul etmək;

balıq ehtiyatlarının istifadəsi və mhafizəsi sahəsində dvlət siyasətini həyata keirmək;

balıqılıq haqqında qanunvericiliyə əməl edilməsinə nəzarət etmək;

balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası, mhafizəsi, mhitə uyğunlaşdırılması, su obyektlərinin balıqtəsərrfatı monitorinqi, kadastrı və meliorasiyası işlərini təşkil etmək;

Qırmızı Kitaba daxil edilmiş balıq nvlərinin, su heyvanlarının və bitkilərinin qorunması n xsusi rejimin, ixtioloji və mvəqqəti qoruqların yaradılmasını, xsusi qorunan akvatoriyaların ayrılmasını təşkil etmək;

balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi sahəsində normativ-metodiki bazanı, standartları, normaları, qaydaları və balıqılığın inkişafının elmi əsaslarını hazırlamaq və təsdiq etmək;

balıq ehtiyatlarından istifadə limitlərinin məyyən edilməsini və balıq ovunun tənzimlənməsini həyata keirmək;

balıq ehtiyatlarının vəziyyətinə təsir edən məssisələrin, texniki qurğuların, digər su təsərrfatı və energetika obyektlərinin tikintisi, yenidən qurulması layihələrinin dvlət balıqtəsərrfatı ekspertizasının keirilməsini təşkil etmək;

balıq ehtiyatlarının tədqiqi, arılması, istifadəsi və mhafizəsi sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığı həyata keirmək;

balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi sahəsində Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş digər vəzifələri yerinə yetirmək.

III fəsil

Balıq ehtİyatlarından İstİfadə

Maddə 9. Balıq ehtiyatlarından istifadə formaları

Balıq ehtiyatlarından istifadə aşağıdakı formalarda həyata keirilir:

balıqların və digər su heyvanlarının sənaye, həvəskar və idman ovu;

balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin əmtəə məqsədilə yetişdirilməsi;

balıq ehtiyatlarının vəziyyətinin tədqiqi və balıq ovu limitlərinin məyyən edilməsi n balıq və digər su heyvanlarının elmi- tədqiqat və nəzarət məqsədilə ovlanması;

balıqların və digər su heyvanlarının təbii mhitə uyğunlaşdırılması və krlməsi məqsədilə ovlanması.

Maddə 10. Sənaye balıq ovu

Balıq ehtiyatlarının sənaye sulu ilə ovlanması n vətəgə əhəmiyyətli su obyektləri və ya onların bir hissəsi, su qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada balıqılıq ehtiyatları n istifadəyə verilir.

Sənaye balıq ovu n ayrılmış su obyektlərinin sahili boyu ov alətlərinin təmiri və qurulması, gəmilərin və qayıqların yan alması, habelə yaşayış və istehsalat təyinatlı binaların yerləşdirilməsi məqsədilə, su qanunvericiliyində məyyən edilmiş qaydada quru zolaqlar ayrılır.

Sənaye balıq ovu ilə məşğul olan hquqi və fiziki şəxslərə mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən mqavilə ilə sərhədləri bilinən vətəgə sahələri ayrılır.

Vətəgə sahələrinin ayrılması haqqında mqavilədə ovlanan balıqların miqdarı, nvləri və lləri, balıq tutmaq n qadağan olunan ov alətləri, texniki vasitələr, digər qaydalar və şərtlər məyyən edilir.

Sənaye balıq ovu dənişlidir və mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən verilmiş balıqovlama biletləri əsasında həyata keirilir.

Sənaye balıq ovu n ayrılmış sututarlarından və ya onların məyyən hissələrindən istifadə edən hquqi və fiziki şəxslər vətəgə sahələrini irklənmədən və zibillənmədən qorumalı, ov alətlərinin qurulduğu yerləri lazımi sanitariya vəziyyətində saxlamalıdırlar.

Sənaye balıq ovu mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilmiş təlimatlar əsasında həyata keirilir.

Maddə 11. İdman və həvəskar balıq ovu

İdman və həvəskar balıq ovu insanların fərdi ehtiyacları və istirahəti n balıq və digər su heyvanlarının ovlanmasını nəzərdə tutur.

Qoruqlar, balıqartırma vətəgələri və təsərrfatları istisna olmaqla, btn sututarlardan qanunvericilikdə məyyən edilmiş qaydalara riayət etməklə idman və həvəskar balıq ovu n istifadə edilə bilər.

İdman və həvəskar balıq ovu n dvlət sututarların və ya onların məyyən hissəsinin ayrılması mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən həyata keirilir.

Ayrıca istifadədə, bələdiyyə mlkiyyətində və xsusi mlkiyyətdə olan su obyektlərində idman və həvəskar balıq ovu, su obyektlərinin istifadəiləri və mlkiyyətilərinin razılığı ilə həyata keirilir.

İdman və həvəskar balıq ovu mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən verilmiş icazə vərəqələri əsasında həyata keirilir.

Təbiəti mhafizə, balıqılıq, ovuluq, idman və digər cəmiyyətlərin, təşkilatların və mlkiyyətilərin istifadəsində olan sututarlarda idman və həvəskar balıq ovuna icazə vərəqələri su obyektlərinin mlkiyyətiləri və ya istifadəiləri tərəfindən verilir.

İdman və həvəskar balıq ovu n ayrılmış su hvzələrində balıq ehtiyatlarının ktləvi qırğınına səbəb ola bilən zəhərli, kimyəvi və partlayıcı maddələrin, habelə qadağan olunmuş ov alətlərinin tətbiqi qadağan olunur.

İdman və həvəskar balıq ovu mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilmiş təlimatlar əsasında həyata keirilir.

Maddə 12. Əmtəə məqsədilə balıq yetişdirmə

Əmtəə məqsədilə balıqyetişdirmə təbii su hvzələrində və xsusi layihələr əsasında yaradılmış gllərdə və nohurlarda mvafiq texnologiyalar əsasında həyata keirilir.

Əmtəə məqsədilə balıqyetişdirmə ilə məşğul olan hquqi və fiziki şəxslərin fəaliyyətləri bu Qanunla yanaşı, Azərbaycan Respublikasının su, torpaq, əmlak və digər qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir.

Maddə 13. Balıq məhsullarının ticarət dvriyyəsinə daxil edilməsi

Azərbaycan Respublikasında keyfiyyəti dvlət standartlarının və sanitariya qaydalarının tələblərinə cavab verən, mənşəyi və keyfiyyəti barədə sənədləri olan balıq məhsulları ticarət dvriyyəsinə daxil edilə bilər.

Ticarət dvriyyəsinə daxil edilmiş balıq məhsulları mvafiq qaydada qablaşdırılır və etiketləşdirilir, emal edilmiş və konservləşdirilmiş məhsullar sertifikatlaşdırılır.

Balıq məhsullarının idxal və ixracı Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keirilir.

Əməkdaşlıq mqavilələrində başqa şərtlər nəzərdə tutulmamışdırsa, balıq məhsullarının idxal və ixrac edilməsində beynəlxalq sertifikatların gstəriciləri qəbul edilir.

Maddə 14. Balıq ehtiyatlarından istifadə hququnun əldə edilməsi

Balıq ehtiyatlarından istifadə hququ Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada əldə edilir.

Balıq ehtiyatlarından istifadənin xsusi icazə tələb edən nvləri mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilir.

Maddə 15. Balıqılıq fəaliyyəti subyektlərinin hquqları

Balıqılıq fəaliyyəti subyektləri aşağıdakı hquqlara malikdirlər:

sahibkarlıq fəaliyyətini mstəqil qurmaq;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada ovlanmış və istehsal edilmiş məhsullara sahiblik, istifadə və sərəncam hquqlarını sərbəst həyata keirmək;

əmtəə məqsədilə yetişdirmək n balıq tingliyi məssisələrindən krpə balıqlar almaq;

balıqmhafizə orqanlarından balıq ovu n balıqılıq bileti və icazə vərəqələri tələb etmək;

balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinin sahili boyu quru zolaqlardan istifadə etmək və onlara təhkim edilmiş vətəgə sahələrində balıq ovu alətləri, texniki vasitələri saxlamaq, quraşdırmaq, mvəqqəti yaşayış və istehsalat təyinatlı binalar tikmək;

mlkiyyətlərində və ya istifadələrində olan torpaqlarda yerləşən nohurlardan, axmazlardan, glməələrdən balıq yetişdirilməsi və ovlanması n istifadə etmək;

balıqılıq sahəsində keirilən konfranslarda, simpoziumlarda, sərgilərdə və hərraclarda iştirak etmək və mvafiq orqanlardan məyyən olunmuş qaydada elmi, texnoloji, statistik və digər məlumatlar almaq;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər hquqları həyata keirmək.

Maddə 16. Balıq ehtiyatlarından istifadə hquqlarının dayandırılması

Balıqılıq fəaliyyəti subyektlərinin balıq ehtiyatlarından istifadə hquqları aşağıdakı hallarda dayandırılır:

balıq ehtiyatlarının istifadəsindən knll imtina edildikdə;

balıqılıq zrə sahibkarlıq fəaliyyəti dayandırıldıqda;

balıq ehtiyatlarından istifadə hququ başa atdıqda;

balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dəmələr verilmədikdə;

təhkim edilmiş vətəgə sahələrində təbiəti mhafizə və sanitariya qaydaları pozulduqda və su obyektlərindən başqa məqsədlər n istifadə edildikdə;

təhkim edilmiş vətəgə sahələri zrə mqavilə şərtləri pozulduqda və ya bu sahələr qeyri-qanuni olaraq başqa şəxslərin istifadəsinə verildikdə;

balıqılıq haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi mtəmadi olaraq pozulduqda.

Balıq ehtiyatlarından istifadə hquqlarının dayandırılması mvafiq hallarda məhkəmənin və mvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarı əsasında həyata keirilir.

Maddə 17. Balıqılıq fəaliyyəti subyektlərinin vəzifələri

Balıqılıq fəaliyyəti subyektlərinin vəzifələri aşağıdakılardır:

balıqılıq haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əməl etmək;

balıq ehtiyatlarından yalnız icazə sənədlərində gstərilən mddətlər, llər və nvlər hququnda istifadə etmək;

balıq ehtiyatlarının məskunlaşdığı təbii şəraitə mənfi təsir gstərə bilən yeni balıq nvlərinin, digər su heyvanları və bitkilərinin mhitə uyğunlaşdırılmasına yol verməmək;

təbii su hvzələrində balıq ehtiyatlarının məhsuldarlığının yksəldilməsinə ynəldilən balıqartırma və balıqtəsərrfatı meliorasiyası işləri aparmaq;

balıqılıq əhəmiyyətli sututarların irklənmədən, zibillənmədən və dayazlaşmadan qorumaq;

satışa ıxarılan balıq və digər su heyvanları məhsullarına, onların mənşəyini, keyfiyyətini, nvn və həcmini əks etdirən mşayiətedici sənədlər təqdim etmək;

mvafiq icra hakimiyyəti orqanının yazılı gstərişlərinə əməl etmək;

balıqılıq fəaliyyəti zrə sanitariya, baytarlıq və karantin qaydalarına riayət etmək;

məyyən edilmiş qaydada uot-hesabat işləri aparmaq və mvafiq orqanlara məlumat vermək;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər vəzifələri yerinə yetirmək.

IV fəsil

Balıq ehtİyatlarının artırılması, bərpası və mhafİzəsİ

Maddə 18. Su hvzələrində balıq ehtiyatlarının artırılması və bərpası

Balıq ehtiyatlarının artırılması və bərpası su hvzələrində balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin yetişdirilməsi, sni yolla artırılması və qorunub saxlanması məqsədilə aparılır.

Balıq ehtiyatlarının artırılması və bərpası ixtisaslaşdırılmış dvlət balıqartırma məssisələri və bu işlərin aparılması n icazəsi və texniki imkanları olan hquqi və fiziki şəxslər tərəfindən, xsusi texnologiyalar əsasında həyata keirilir.

Qırmızı kitaba daxil edilmiş, habelə nərə cinsli və digər qiymətli vətəgə əhəmiyyətli balıq nvlərinin artırılması və bərpası mvafiq elmi-tədqiqat məssisələrinin alimlərinin və yksək ixtisaslı mtəxəssislərin nəzarəti altında, məqsədli dvlət proqramları əsasında həyata keirilir.

Sni yolla istehsal edilmiş və su hvzələrinə buraxılmış balıq krpələri mvafiq qaydada uota alınır.

Balıq ehtiyatlarının artırılması və bərpası mvafiq qaydada təsdiq edilmiş təlimatlara uyğun olaraq həyata keirilir.

Maddə 19. Balıq ehtiyatlarının məhsuldarlığının artırılması

Balıqların, digər su heyvanları və bitkilərin məhsuldarlığının artırılması və məskunlaşdığı mhitin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədilə təbii su hvzələrində balıqtəsərrfatı meliorasiyası işləri həyata keirilir.

Balıqtəsərrfatı meliorasiyası işləri ixtisaslaşdırılmış dvlət balıqartırma məssisələri və bu işlərin aparılması n icazəsi və texniki imkanları olan hquqi və fiziki şəxslər tərəfindən bioloji əsaslara uyğun olaraq həyata keirilir.

Balıqtəsərrfatı meliorasiyası işlərinin aparılması mvafiq qaydada təsdiq edilmiş təlimatlara uyğun olaraq həyata keirilir.

Maddə 20. Dvlət balıqmhafizə xidməti

Dvlət balıqmhafizə xidməti balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərində balıq ehtiyatlarının artırılmasına, istifadəsinin tənzimlənməsinə, habelə balıqmhafizə və balıq ovu qaydalarına riayət olunmasına nəzarət edir.

Dvlət balıqmhafizə xidmətinin səlahiyyətlərini mvafiq icra hakimiyyəti orqanı həyata keirir.

Maddə 21. Dvlət balıqmhafizə xidmətinin hquqları

Dvlət balıqmhafizə xidmətinin aşağıdakı hquqları vardır:

balıqılıq subyektlərinin balıq ehtiyatlarının istifadəsi n verilmiş icazə sənədlərini yoxlamaq;

Azərbaycan Respublikasının daxili sularında, Xəzər dənizinin (glnn) Azərbaycan Respublikasına mənsub olan blməsində, sərhəd su obyektlərində qeyri-qanuni balıq ovlayan, o cmlədən xarici dvlətlərə məxsus gəmiləri, qayıqları, başqa zən qurğuları saxlamaq və yoxlamaq;

Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq sazişlərinin pozulması ilə balıq ovunu həyata keirən gəmiləri mvəqqəti saxlamaq və onlar barədə qanunvericilikdə və beynəlxalq hquqda nəzərdə tutulmuş tədbirlər grmək;

qeyri-qanuni balıq ovu ilə məşğul olan hquqi və fiziki şəxslərin əldə etdikləri balıq məhsullarını və ov alətlərini məyyən edilmiş qaydada msadirə etmək, su nəqliyyatı vasitələrini saxlamaq;

balıq ehtiyatlarının artırılması, barpası və istifadə sahəsində inzibati hquqpozmalar barədə məyyən edilmiş qaydada protokollar (aktlar) tərtib etmək, cərimələmək, digər tədbirlər grmək;

balıq ehtiyatlarının istifadəsi və mhafizəsi sahəsində cinayət və ya inzibati hquqpozma trətmiş şəxsləri saxlamaq, onları hquq və mhafizə orqanlarının sərəncamına vermək;

qanunvericiliyə uyğun olaraq vətəgə əhəmiyyətli su obyektləri zonalarında nəqliyyat vasitələrini saxlamaq, yoxlamaq, zəruri hallarda saxlanılanların şəxsiyyətini məyyənləşdirmək;

qanunvericiliklə məyyən edilmiş qaydada xidmət etdikləri ərazidə yerləşən balıq məhsulları istehsalı, ovlanması və artırılması ilə məşğul olan hquqi və fiziki şəxslərin obyektlərinə, habelə balıqılıq əhəmiyyətli su hvzələri ətrafında yerləşən sənaye, energetika, kənd təsərrfatı və digər obyektlərə qanunvericiliklə məyyən edilmiş qaydada daxil olmaq və balıqılıq haqqında qanunvericiliyə əməl edilməsini yoxlamaq;

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş digər hquqları həyata keirmək.

Dvlət balıqmhafizə xidmətinin vəzifəli şəxslərinin xsusi geyim forması daşıması, xidməti silah saxlaması və gəzdirməsi Azərbaycan Respublikasının normativ hquqi aktları ilə məyyən edilir.

Dvlət balıqmhafizə xidmətinin vəzifəli şəxsləri yalnız Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada fiziki gc, xsusi vasitə və odlu silah tətbiq edə bilərlər.

Maddə 22. Dvlət balıqmhafizə xidmətinin vəzifələri

Dvlət balıqmhafizə xidmətinin vəzifələri aşağıdakılardır:

balıq ehtiyatlarının mhafizəsini və qorunmasını təmin etmək;

balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası, istifadəsi, mhafizəsi və qorunması sahəsində cinayətkarlığın və inzibati hquqpozmaların qarşısını almaq və onları aradan qaldırmaq;

qanunvericiliklə məyyən edilmiş səlahiyyətlər daxilində sahə ilə bağlı inzibati hquqpozmalar zrə işləri məhkəməyə gndərmək və məhkəmə qərarlarını icra etmək;

balıqılıq haqqında qanunvericiliyin pozulmasına yol verən şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə materialları mvafiq orqanlara gndərmək;

balıqılıq fəaliyyəti subyektlərinə atışmazlıqların aradan qaldırılması barədə rəsmi gstərişlər vermək;

balıqılıq fəaliyyətlərinin məhdudlaşdırılması, dayandırılması və qadağan edilməsi barədə mvafiq orqanlar qarşısında vəsatət qaldırmaq;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər vəzifələri həyata keirmək.

V fəsil

Balıq ehtİyatlarının məsknlaşdığı mhİtİn mhafİzəsİ

Maddə 23. Balıq ehtiyatlarının məskunlaşdığı mhitin mhafizəsinə tələblər

Balıq ehtiyatlarının məskunlaşdığı mhitə zərərli təsir gstərə bilən məssisələrin, qurğuların, digər obyektlərin layihələşdirilməsi, yerləşdirilməsi, tikintisi, yenidən qurulması və istifadəsi ilə məşğul olan, habelə balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərində və sahilboyu zolaqlarda (zonalarda) fəaliyyət gstərən iş icraıları balıq ehtiyatlarının mhafizəsi, artırılması, yerdəyişməsi və qışlaması n əlverişli şərait yaratmalı, onların məskunlaşma və nəsilartırma mhitinin toxunulmazlığını təmin etməlidirlər.

Qiymətli balıq nvlərinin və digər su heyvanları və bitkilərinin artırılması, bərpası və qorunması n mhm əhəmiyyətli su obyektlərində və ya onların ayrı-ayrı hissələrində sudan istifadə edənlərin hquqları balıqılığın mənafeyi hesabına məhdudlaşdırıla bilər. Belə su obyektlərinin siyahısı və sudan istifadənin məhdudlaşdırılması qaydaları mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən məyyən edilir.

Maddə 24. Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinin irklənmədən, zibillənmədən və dayazlaşmadan qorunması

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinin irklənmədən, zibillənmədən və dayazlaşmadan qorunması məqsədilə aşağıdakı tədbirlərin həyata keirilməsi qadağan edilir:

mvafiq icra hakimiyyəti orqanının razılığı olmadan balıqların krtkmə yerlərində bənd əkmək və dağılmış bəndləri bərpa etmək;

mvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının razılığı ilə sanitariya, hidrotexniki və meliorasiya tədbirlərinin grlməsi halları istisna olmaqla, aylarda, ay qollarında və kanallarda qalaqlar yaratmaq və ya su axınının qarşısını kəsmək, gllərdən və limanlardan suyu buraxmaq;

sututarların zərindəki qar və buz rtyn radioaktiv və zəhərli-kimyəvi maddələrlə, gn-dəri, ağac və neft emalı məhsulları ilə irkləndirmək və zibilləndirmək, onların tullantılarını sututarlara axıtmaq;

dibdərinlətmə və dibtəmizləmə işləri zamanı qazılmış torpağı balıqların krtkmə yerlərinə və qışladığı uxurlara yığmaq.

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinə sənaye, kommunal, məişət, drenaj və digər tullantı sularının axıdılması Azərbaycan Respublikasının su qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keirilir.

Maddə 25. Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinə zərərli təsirin yol verilən normaları

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinə zərərli təsirin yol verilən normaları uzunmddətli təsiri ilə su obyektlərinin ekosistemində dəyişikliklərə gətirib ıxarmayan antropogen təsirin yol verilən həddinin həcmi və bu obyektə və ya onların sutoplayıcı sahəsinə axıdılan, yaxud daxil ola bilən zərərli maddələrin yol verilən həddinin miqdarı əsasında məyyən edilir.

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinə zərərli təsirin yol verilən normaları və onların təsdiqi qaydaları mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilir.

Maddə 26. Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı monitorinqi

Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı monitorinqi balıqılıq əhəmiyyətli su hvzələrində baş verən neqativ proseslərin vaxtında aşkara ıxarılması və qiymətləndirilməsi, bu proseslərin inkişafının proqnozlaşdırılması və zərərli təsirinin qarşısının alınması, həyata keirilən balıqmhafizə tədbirlərinin səmərəliliyinin təmin edilməsi məqsədilə suların hidroloji, ixtioloji və hidrogeoloji gstəricilərinə mntəzəm mşahidə sistemindən ibarətdir.

Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı monitorinqi ətraf mhitin dvlət monitorinqi sisteminin tərkib hissəsidir.

Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı monitorinqi Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən olunmuş qaydada aparılır.

Maddə 27. Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı kadastrı

Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı kadastrı balıqılıq əhəmiyyətli su obyektləri, onların su rejimi, balıq ehtiyatları, bu ehtiyatlardan istifadə və istifadəilər barədə məlumatların məcmusudur.

Su obyektlərinin balıqtəsərrfatı kadastrı dvlət ekoloji kadastrın tərkib hissəsidir və Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada vahid sistem zrə aparılır.

Maddə 28. Layihə sənədlərinin balıqtəsərrfatı ekspertizası

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinin vəziyyətinə təsir edə bilən məssisələrin, qurğuların və digər obyektlərin tikintisi və yenidən qurulması layihələrinin mvafiq normativlərə, texniki şərtlərə və tələblərə uyğunluğunu məyyən etmək məqsədilə layihə sənədlərinin balıqtəsərrfatı ekspertizası aparılır.

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinin təsir dairəsində yerləşən aşağıdakı tikinti işləri layihələrinin balıqtəsərrfatı ekspertizası məcburidir:

su mhafizə zonalarında və sahilboyu zolaqlarda suların vəziyyətinə təsir edən sənaye, hidroenergetika, neftayırma, kimya və neft-kimya, ağac və gn-dəri emalı obyektlərinin tikintisi və yenidən qurulması;

su obyektlərində faydalı qazıntıların hasil edilməsi, geoloji-kəşfiyyat, partlayış, qazma, dibdərinləşdirmə işlərinin aparılması, yeraltı qurğuların tikintisi;

kabellərin əkilməsi, qaz, neft və kimya məsullarının nəqli n sualtı boru kəmərlərinin və terminallarının quraşdırılması;

dərman preparatlarının, pestisidlər, herbisidlər, mineral gbrələr, radioaktiv və zəhərli kimyəvi maddələrin istehsalı, saxlanılması, istifadəsi, zərərsizləşdirilməsi və məhv edilməsi;

sənaye, məişət, kommunal su buraxıcılarının, su anbarlarının, kanalizasiya qurğularının, boru kəmərlərinin, meliorasiya və irriqasiya şəbəkələrinin tikintisi və quraşdırılması;

mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilmiş digər obyektlərin tikintisi və yenidən qurulması.

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektlərinin vəziyyətinə təsir edə bilən məssisələrin, qurğuların və digər obyektlərin balıqtəsərrfatı ekpertizası dvlət ekoloji ekspertizasının tərkib hissəsidir və Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada aparılır.

Maddə 29. Su təsərrfatı obyektlərinin istismarına dair tələblər

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektləri zərində inşa edilmiş su təsərrfatı obyektləri aşağıdakı şərtlərə əməl edilməklə istismar oluna bilər:

su bəndlərinin dvrəsində, balıqların krtkmə yerlərinə keidini təmin edən, balıqburaxıcı qurğular quraşdırıldıqda;

balıq ehtiyatlarının oxalma, krtkmə, qışlama dvrndə su anbarlarında suların səviyyəsi tələb olunan həddə saxlanıldıqda;

hidrotexniki, sugtrc və suburaxıcı qurğular, irriqasiya sistemləri balıqqoruyucu qurğularla təchiz edildikdə;

balıqların krtkmə və qışlama yerlərində, habelə balıq krpələrinin toplandığı sahələrdə sugtrc və suburaxıcı qurğular yerləşdirilmədikdə;

kommunal-təsərrfat, neft-mədən, neft-kimya, neftayırma və balıq ehtiyatlarının məskunlaşdığı mhitə zərərli təsir edən digər sənaye obyektlərinin istismarı ekoloji tələblərə cavab verdikdə;

ayların aşağı hissəsində balıq ehtiyatlarının artırılmasına mnasib şərait yaratmaq məqsədilə su anbarlarının alt hissəsinə kifayət həcmdə su buraxıldıqda.

Balıqılıq əhəmiyyətli su obyektləri zərində inşa edilmiş su təsərrfatı obyektlərinin istifadəyə verilməsi mvafiq icra hakimiyyəti orqanları ilə razılaşdırılmalıdır.

Maddə 30. Su mhafizə zonaları

Su mhafizə zonası su obyektinin akvatoriyasına bitişik, zərində təbii ehtiyatların istifadəsi, mhafizəsi və digər təsərrfat fəaliyyətinin həyata keirilməsi zrə xsusi rejim məyyən edilmiş ərazidir.

Su mhafizə zonalarının hdudlarında sahil mhafizə zolaqları məyyən edilir.

Qiymətli balıq nvlərinin krtkmə yerləri olan ayların, onların qollarının, gllərin və digər sututarların, habelə balıqartırma məssisələrinin fəaliyyət gstərdiyi su mhafizə zonaları və sahil mhafizə zolaqları Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada xsusi qorunan ərazi elan edilir.

Xəzər dənizinin (glnn) və digər su obyektlərinin sahil mhafizə zolaqlarında torpaqların şumlanması və əkilməsi, meşələrin kəsilməsi, qırılması və kkndən ıxarılması, qəbiristanlıqların, heyvandarlıq fermalarının, dşərgələrinin, zibilxanaların yerləşdirilməsi, habelə su qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş digər fəaliyyət nvləri qadağan edilir.

Su mhafizə zonalarının, onların sahil mhafizə zolaqlarının lləri, sərhədləri və istifadə qaydaları Azərbaycan Respublikasının su qanunvericiliyi ilə məyyən edilir.

VI fəsil

Balıqılığın İqtİsadİ tənzİmlənməsİ

Maddə 31. Balıqılığın iqtisadi tənzimlənməsinin əsas prinsipləri

Balıqılığın iqtisadi tənzimlənməsi aşağıdakı prinsiplərə əsaslanır:

balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dəmələri və qeyri-qanuni balıq ovuna cərimələr;

balıq ehtiyatlarının artırılmasının, bərpasının, mhafizəsinin və balıqılığın elmi təminatının dvlət bdcəsi və bdcədənkənar dəmələr hesabına maliyyələşdirilməsi;

balıq ehtiyatlarına vurulan zərərin kompensasiyası;

balıq ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi, bərpası və mhafizəsinin stimullaşdırılması.

Maddə 32. Balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dəmələr və qeyri-qanuni balıq ovuna cərimələr

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, balıq ehtiyatlarından istifadə dənişlidir.

Balıq ehtiyatlarından dənişli istifadənin məqsədi balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin yrənilməsinə, artırılmasına, bərpasına və mhafizəsinə ynəldilən dvlət xərclərini dəmək, balıq ehtiyatlarından səmərəli istifadə olunmasına və mhafizəsinin yaxşılaşdırılmasına maddi maraq yatarmaq və balıqılığın inkişafına investisiya qoyuluşunu stimullaşdırmaqdan ibarətdir.

Balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dəmələr və qeyri-qanuni balıq ovuna cərimələr balıqların, digər su heyvanları və bitkilərinin nvndən, onların ovu sullarından, ov alətlərinin və texniki vasitələrin nvndən, habelə su obyektlərinin təyinatından asılı olaraq differensiallaşdırılır.

Ayrıca istifadədə, icarədə, bələdiyyə mlkiyyətində və xsusi mlkiyyətdə olan su obyektlərində balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dəmələr bu maddənin nc hissəsində gstərilən qaydada bələdiyyələr, mlkiyyətilər, istifadəilər və icarəilər tərəfindən məyyən edilir. Həmin su obyektlərində qeyri-qanuni balıq ovuna cərimələr qanunvericilikdə məyyən edilmiş qaydada tətbiq edilir.

Balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə gzəştlərin tətbiqi Azərbaycan Respublikasının mvafiq qanunvericiliyi ilə tənzimlənir.

Balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dəmələrin nvləri, dərəcələri, tətbiq edilmə qaydaları və qeyri-qanuni balıq ovuna cərimələr mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən olunur.

Maddə 33. Balıq ehtiyatlarının artırılmasının, bərpasının, mhafizəsinin və balıqılığın elmi təminatının maliyyələşdirilməsi

Dvlət mlkiyyətində olan su obyektlərində balıq ehtiyatlarının sni artırılması, bərpası, mhafizəsi və balıqtəsərrfatı meliorasiya işləri dvlət bdcəsindən maliyyələşdirilir.

Nərə cinsli balıqların və digər qiymətli balıq nvlərinin artırılması və bərpası dvlət tərəfindən stimullaşdırılır.

Ayrıca istifadədə, icarədə, bələdiyyə mlkiyyətində və xsusi mlkiyyətdə olan su obyektlərində balıqartırma, balıqyetişdirmə və balıqtəsərrfatı meliorasiya işləri su obyektlərinin istifadəiləri və mlkiyyətiləri tərəfindən maliyyələşdirilir.

Balıqılığın elmi təminatı mvafiq elmi-tədqiqat məssisələri tərəfindən həyata keirilir və məqsədli proqramlar əsasında dvlət bdcəsi və bdcədənkənar dəmələr hesabına maliyyələşdirilir.

Maddə 34. Balıq ehtiyatlarına vurulan zərərin dənilməsi

Təsərrfat obyektlərinin tikintisindən, istismarından, habelə balıqılıq əhəmiyyətli su hvzələrində mxtəlif fəaliyyət nvlərindən balıq ehtiyatlarına dəyən zərərli təsirin qarşısının alınması mmkn olmadıqda balıq ehtiyatlarına vurulan zərər təqsirkar şəxslər tərəfindən kompensasiya edilir.

Kompensasiya vəsaitləri balıq ehtiyatlarının artırılmasına, bərpasına, habelə balıqmhafizə və balıqtəsərrfatı meliorasiya işlərinə ynəldilir.

Maddə 35. Balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası və mhafizəsinin stimullaşdırılması

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası və mhafizəsi sahələrində məqsədli investisiya, qiymət, kredit və vergi siyasəti həyata keirilir.

Balıq ehtiyatlarından istifadəyə grə dənişlərin və qeyri-qanuni balıq ovuna grə cərimələrin mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilmiş hissəsi balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası və mhafizəsinin stimullaşdırılmasına ynəldilir.

VII fəsil

Beynəlxalq əməkdaşlıq

Maddə 36. Xəzər dənizində (glndə) balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi ilə bağlı dvlətlərarası əməkdaşlıq

Azərbaycan Respublikasının mvafiq icra hakimiyyəti orqanları Xəzər dənizinin (glnn) bioloji ehtiyatlarının yrənilməsində, suların ekoloji, hidroloji, hidrogeoloji, texnoloji normalarının hazırlanmasında və zərərli təsirin qarşısının alınmasında, habelə balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsində iştirak edirlər və məlumatlar mbadiləsini həyata keirirlər.

Xəzər dənizində (glndə) balıq ehtiyatlarının artırılması, bərpası və istifadəsinin kvotaları Xəzəryanı dvlətlər arasında bağlanmış razılaşmalar, sazişlər və mqavilələr əsasında məyyən edilir.

Maddə 37. Azərbaycan Respublikasının hquqi və fiziki şəxslərinin xarici dvlətlərin su hvzələrində balıq ehtiyatlarından istifadə hququ

Azərbaycan Respublikasının hquqi və fiziki şəxsləri xarici dvlətlərin su hvzələrində və dnya okeanının aıq sahələrində balıq ehtiyatlarından istifadə edə bilərlər.

Azərbaycan Respublikasının hquqi və fiziki şəxsləri tərəfindən xarici dvlətlərin su hvzələrində və dnya okeanının aıq sahələrində ovlanmış və emal edilmiş balıq məhsulları idxal məhsulları hesab edilmir.

Xarici dvlətlərin su hvzələrində və dnya okeanının aıq sahələrində balıq ehtiyatlarından istifadə qaydaları Azərbaycan Respublikasının dvlətlərarası mqavilələri, sazişləri, habelə digər beynəlxalq hquq normaları ilə məyyən edilir.

Maddə 38. Xarici dvlətlərin hquqi və fiziki şəxslərinin Azərbaycan Respublikasının su hvzələrində balıq ehtiyatlarından istifadə hququ

Xarici dvlətlərin hquqi və fiziki şəxsləri Azərbaycan Respublikasının su hvzələrində balıq ehtiyatlarından istifadə edə bilərlər.

Xarici dvlətlərin hquqi və fiziki şəxsləri Azərbaycan Respublikasında balıq ehtiyatlarından istifadə hququnu Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada əldə edirlər.

Xarici dvlətlərin hquqi və fiziki şəxslərinin Azərbaycan Respublikasında balıq ehtiyatlarından istifadə haqqı və qaydaları mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilir.

Maddə 39. Beynəlxalq mqavilələr

Azərbaycan Respublikasının tərəfdar ıxdığı dvlətlərarası mqavilələrdə balıq ehtiyatarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi zrə məyyən edilmiş qaydalar bu Qanunda nəzərdə tutulmuş qaydalardan fərqli olduqda beynəlxalq mqavilələrin qaydaları tətbiq edilir.

VIII fəsil

Balıqılıq fəalİyyətİ zrə mbahİsələrİn həllİ və qanunverİcİlİyİn pozulmasına grə məsulİyyət

Maddə 40. Balıqılıq haqqında qanunvericiliyin pozulması ilə bağlı əqdlərin etibarsızlığı

Balıqılıq haqqında qanunvericiliyin tələblərini pozmaqla bağlanmış əqdlər etibarsızdır.

Maddə 41. Balıqılıq haqqında qanunvericiliyin pozulmasına grə məsuliyyət

Balıqılıq haqqında qanunvericiliyin pozulmasında təqsiri olan şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada mlki, intizam, inzibati və cinayət məsuliyyəti daşıyırlar.

Xarici dvlətlərin su hvzələrində balıqılıq haqqında qanunvericiliyi pozmuş Azərbaycan Respublikasının hquqi və fiziki şəxsləri Azərbaycan Respublikasının dvlətlərarası mqavilələrinə, sazişlərinə, habelə digər beynəlxalq hquq normalarına uyğun olaraq məsuliyyət daşıyırlar.

Azərbaycan Respublikasının su hvzələrində balıqılıq haqqında qanunvericiliyi pozmuş xarici dvlətlərin hquqi və fiziki şəxsləri Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində və beynəlxalq mqavilələrində nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

Maddə 42. Balıqılıq fəaliyyəti zrə mbahisələrin həlli

Balıqılığın təşkili və balıq ehtiyatlarının artırılması, istifadəsi və mhafizəsi ilə bağlı mbahisələr məhkəmə qaydasında həll edilir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər ƏLİYEV

Bakı şəhəri, 27 mart 1998-ci il

№ 457-IQ