Daşınmaz əmlakın dvlət reyestri haqqında

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

I fəsil

mumİ mddəalar

Bu qanun daşınmaz əmlaka mlkiyyət hququ və digər əşya hquqlarının, bu hquqların əmələ gəlməsi, məhdudlaşdırılması (yklənməsi) və başqasına keməsinin, onlara xitam verilməsinin dvlət qeydiyyatı, habelə Azərbaycan Respublikası ərazisi zrə vahid olan daşınmaz əmlakın dvlət reyestrinin aparılması qaydalarını məyyən edir.

Maddə 1. Əsas anlayışlar

1.0. Bu qanunda istifadə olunan anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir:

1.0.1. Daşınmaz əmlak - zərində hquqlar dvlət qeydiyyatına alınmalı olan torpaq sahələri, yer təki sahələri, ayrıca su obyektləri (sututarlar) və torpaqla mhkəm bağlı olub təyinatına tənasbsz (hədsiz) zərər vurulmadan yerinin dəyişdirilməsi mmkn olmayan btn əşyalar, o cmlədən binalar, qurğular, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələri, fərdi yaşayış və bağ evləri, meşələr və oxillik əkmələr, əmlak kompleksi kimi məssisələrdir;

1.0.2. Daşınmaz əmlakın dvlət reyestr nmrəsi (reyestr nmrəsi) - Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun olaraq zamanca və Azərbaycan Respublikasının ərazisində dəyişməyən, təkrarolunmaz, daşınmaz əmlak obyektinin vahid şəkildə olduğunu gstərən nmrədir;

1.0.3. Hququn məhdudlaşdırılması (məhdudiyyət, yklənmə) - qanunla və qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada hquq sahibinin daşınmaz əmlaka mlkiyyət və ya digər əşya hquqlarının həyata keirilməsini məhdudlaşdıran şərtlər və qadağalardır (servitut, uzufrukt, ipoteka, etibarlı idarəetmə, icarə, əmlakın zərinə həbs qoyulması və sairə);

1.0.4. Qeydiyyat orqanı - daşınmaz əmlakın dvlət reyestrini tərtib edən və aparan mvafiq icra hakimiyyəti orqanıdır.

Maddə 2. Daşınmaz əmlaka hquqların dvlət qeydiyyatı

2.1. Daşınmaz əmlaka mlkiyyət və digər əşya hquqlarının dvlət qeydiyyatı (bundan sonra - hquqların dvlət qeydiyyatı) Azərbaycan Respublikasının Mlki Məcəlləsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (ykllynn) başqasına keməsinin və bu hquqlara xitam verilməsinin dvlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hquqi aktdır.

2.2. Azərbaycan Respublikasının Mlki Məcəlləsi ilə və bu qanunla məyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlak zərində hquqların qeydiyyatı daşınmaz əmlakın dvlət reyestrində (bundan sonra - dvlət reyestri) aparılır.

2.3. Daşınmaz əmlak zərində qeydiyyata alınmış hquq yalnız məhkəmə qaydasında etibarsız hesab edilə bilər.

2.4. Hquqların dvlət qeydiyyatı ilə bağlı mbahisələr məhkəmə qaydasında həll edilir.

Maddə 3. Daşınmaz əmlaka hquqların qeydiyyatı haqqında qanunvericilik

Daşınmaz əmlaka hquqların qeydiyyatı haqqında qanunvericilik Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasından, Mlki Məcəlləsindən, bu qanundan və digər normativ-hquqi aktlardan ibarətdir.

Maddə 4. Əvvəllər yaranmış hquqların tanınması

4.1. Bu qanun qvvəyə mindiyi gnədək daşınmaz əmlaka hquqların ayrı-ayrı qeydiyyat orqanları tərəfindən aparılmış dvlət qeydiyyatı z hquqi qvvəsini saxlayır.

4.2. Bu qanun qvvəyə mindikdən sonra daşınmaz əmlaka hquqların məhdudlaşdırılmasının (ykllynn) dvlət qeydiyyatı n həmin daşınmaz əmlak zərində mvcud olan hquqlar dvlət reyestrində qeydiyyata alınmalıdır.

4.3. Bu qanun qvvəyə mindiyi gnədək daşınmaz əmlak zərində hquqların dvlət qeydiyyatını aparmış mvafiq icra hakimiyyəti orqanları bu qanuna əsasən dvlət reyestrində saxlanılmalı olan məlumatları mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi mərhələlər və mddətlər zrə qeydiyyat orqanına verməlidirlər. Gstərilən qaydada məlumatlar verilənədək həmin mvafiq icra hakimiyyəti orqanları bu qanuna uyğun olaraq ayrı-ayrı daşınmaz əmlak zərində hquqların qeydiyyatı n zəruri olan məlumatları hquq sahibinin və ya qeydiyyat orqanının mraciət etdiyi gndən 5 iş gn mddətində onlara verməlidirlər.

Maddə 5. Dvlət reyestrinin aıqlığı

5.1. Daşınmaz əmlakın təsvirini, dvlət qeydiyyatına alınmış hquqları və onların məhdudlaşdırılmasına (ykllynə) dair dvlət reyestrindən arayış hquq sahibinə, onun tərəfindən vəkil edilmiş şəxsə, hquq sahibinin əmlakına qanun və ya vəsiyyət əsasında vərəsəlik hququ olan şəxslərə və qanunla nəzərdə tutulmuş səlahiyyətlərin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar mvafiq dvlət orqanlarına və bələdiyyələrə verilir.

5.2. Dvlət reyestrindən arayışı əldə etmək n qeydiyyat orqanına ərizə ilə mraciət etmiş fiziki şəxs şəxsiyyətini təsdiq edən sənədi, hquqi şəxs isə onun dvlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnaməsinin surətini və nmayəndəsinin səlahiyyətini təsdiq edən etibarnaməni təqdim etməlidir. Daşınmaz əmlak zərində hquq sahibi olmayan şəxs ərizədə arayışın əldə edilməsinin məqsədini gstərməlidir.

5.3. Qeydiyyat orqanı 5 iş gn mddətində mraciət etmiş şəxsə arayışı və ya əsaslandırılmış imtina məktubunu verməlidir.

5.4. Hquq sahibinin sorğusuna əsasən ona məxsus olan daşınmaz əmlak haqqında qeydiyyat orqanının digər şəxslərə verdiyi arayışlar barədə məlumat sorğu verildiyi gn iş vaxtı ərzində qeydiyyat orqanı tərəfindən hquq sahibinə verilməlidir.

5.5. Dvlət reyestrindəki məlumatlardan hquq sahibinin qanuni mənafelərinə ziyan vuracaq sul və formalarda istifadə edilməsi Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində məyyən edilmiş qaydada məsuliyyətə səbəb olur.

Maddə 6. Hquqların qeydiyyatı və arayışların verilməsi n dəmələr

6.1. Hquqların qeydiyyatı n qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada və miqdarda dvlət rsumu dvlət bdcəsinə dənilir.

6.2. Dvlət reyestrindən arayışların verilməsinə grə hquqların qeydiyyatı n qanunla nəzərdə tutulmuş dvlət rsumunun 30 faizi miqdarında haqq qeydiyyat orqanının xsusi hesabına dənilir.

6.3. Bu qanun qvvəyə minənədək daşınmaz əmlak zərində hquqları təsdiq etmiş aktlar, şəhadətnamələr və qeydiyyat vəsiqələri əsasında həmin hquqların dvlət reyestrində qeydiyyata alınması n dvlət rsumu tutulmur.

Maddə 7. Daşınmaz əmlakın texniki gstəriciləri

Daşınmaz əmlak zərində mlkiyyət və digər əşya hquqlarının qeydiyyatı n zəruri olan mərzəkmə və inventarlaşdırma işlərinin aparılması, habelə mvafiq texniki sənədlərin tərtibi qaydası qanunvericiliklə məyyən edilir.

II fəsil

Daşınmaz əmlaka hquqların dvlət qeydİyyatının aparılması qaydası

Maddə 8. Hquqların dvlət qeydiyyatı n əsaslar

8.0. Daşınmaz əmlak zərində hquqların əmələ gəlməsinin, başqasına keməsinin, məhdudlaşdırılmasının (ykllynn) və xitam verilməsinin dvlət qeydiyyatı n aşağıdakılar əsas hesab olunur:

8.0.1. qanunvericiliklə məyyən edilmiş qaydada icra hakimiyyəti və bələdiyyə orqanları tərəfindən mvafiq olaraq dvlətə və ya bələdiyyələrə məxsus olan daşınmaz əmlakın zgəninkiləşdirilməsinə, icarəsinə, istifadəsinə, ipoteka qoyulmasına dair qəbul olunmuş aktlar;

8.0.2. daşınmaz əmlak barəsində notariat qaydasında təsdiq edilmiş mqavilələr, vərəsəlik hququ haqqında şəhadətnamələr və qanunvericiliklə məyyən edilmiş digər sənədlər;

8.0.3. qanuni qvvəyə minmiş məhkəmə qərarları;

8.0.4. bu qanun qvvəyə minənədək mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilmiş daşınmaz əmlak zərində, o cmlədən torpaq sahələri, binalar və qurğular, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələri, fərdi yaşayış və bağ evləri, yer təki sahələri, sututarları, meşələr və oxillik əkmələr, əmlak kompleksi kimi məssisələr zərində hquqları təsdiq edən aktlar, şəhadətnamələr və qeydiyyat vəsiqələri.

8.0.5. qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər əsaslar.

Maddə 9. Hquqların dvlət qeydiyyatının aparılması qaydası

9.1. Hquqların dvlət qeydiyyatı aşağıdakı qaydada aparılır:

9.1.1. bu qanuna uyğun olaraq hquqların dvlət qeydiyyatı haqqında ərizənin və ərizəyə əlavə olunan sənədlərin, o cmlədən dvlət rsumunun dənilməsi haqqında qəbzin qəbul edilməsi;

9.1.2. daxil edilmiş sənədlərdə gstərilən məlumatın dvlət reyestrində saxlanılan məlumata uyğunluğunun yoxlanılması;

9.1.3. bəyan olunan hquqlarla qeydiyyata alınmış hquqlar arasında ziddiyyətlərin, habelə hquqların dvlət qeydiyyatından imtina edilməsi və ya hquqların dvlət qeydiyyatının dayandırılması n digər əsasların olub-olmamasının məyyən edilməsi;

9.1.4. Hquqların dvlət qeydiyyatından imtina edilməsi və ya qeydiyyatın dayandırılması n əsas olmadığı halda təsdiqləyici sənədlər zərində qeydlərin yazılması və dvlət reyestrinə mvafiq məlumatın daxil edilməsi.

9.2. Qeydiyyat orqanı bu qanunun 14.1-ci və 15.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, ərizənin və ona əlavə edilən sənədlərin təqdim edildiyi gndən 20 gndən gec olmayaraq daşınmaz əmlak zərində hquqları dvlət qeydiyyatına alır.

9.3. Hquqların dvlət qeydiyyatı ərizələrin qəbul edilmə ardıcıllığı ilə aparılır.

9.4. Daşınmaz əmlak zərində hquqların məhdudlaşdırılmasının (ykllynn), dvlət qeydiyyatı həmin daşınmaz əmlak zərində əvvəl yaranmış hquqların dvlət reyestrində qeydiyyata alındığı təqdirdə aparılır.

Maddə 10. Hquqların dvlət qeydiyyatı n sənədlərin təqdim edilməsi

10.1. Hquqların dvlət qeydiyyatı bu qanunla məyyən olunmuş qaydada hquq əldə edənin ərizəsi əsasında aparılır. Ərizədə onu təqdim edən fiziki şəxsin soyadı, adı, atasının adı, nvanı, şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd, hquqi şəxsin isə tam adı, nvanı, qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə, icra hakimiyyəti orqanının tam adı və nvanı, xahişin məzmunu və əlavə olunan sənədlər gstərilməlidir.

10.2. Qeydiyyat orqanına verilən ərizəyə aşağıdakılar əlavə olunur:

10.2.1. hquqların dvlət qeydiyyatı n bu qanunun 8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslardan biri;

10.2.2. torpaq sahəsinin planı və ls;

10.2.3. torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu, plan-cizgisi;

10.2.4. dvlət rsumunun dənilməsi barədə qəbz.

10.3. Hquq əldə edənin adından başqa şəxs ərizəni verirsə, mvafiq etibarnamə notariat qaydasında təsdiqlənməlidir. Hquqi şəxsin ərizəsi və onu təqdim edən nmayəndəsinə verilmiş etibarnamə həmin hquqi şəxsin mhr ilə təsdiqlənməlidir. Ərizəni verən şəxslər z şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd təqdim etməlidirlər.

Maddə 11. Hquqların dvlət qeydiyyatı n təqdim edilən sənədlərə tələblər

11.1. Hquqların mvcudluğunu, əldə edilməsini, başqasına keməsini, məhdudlaşdırılmasını (yklənməsini), onlara xitam verilməsini təsdiq edən sənədlər hquqların dvlət qeydiyyatı n qanunla məyyən edilmiş tələblərə uyğun olmalıdır.

11.2. Təqdim olunmuş sənədlərdə mətnlər aydın yazılmalı, hquqi və fiziki şəxslərin adları tam şəkildə gstərilməlidir. Pozulmuş, sonradan əlavə edilmiş, silinmiş szlər və həqiqiliyi təsdiqlənməmiş digər dzəlişlər olan, habelə məzmununu birmənalı başa dşmək imkanı verməyən dərəcədə zədələnmiş sənədlər hquqların dvlət qeydiyyatı n qəbul edilmir.

Maddə 12. Hquqların dvlət qeydiyyatının rəsmiləşdirilməsi

12.1. Daşınmaz əmlaka mlkiyyət və digər əşya hquqlarının əmələ gəlməsi və başqasına keməsi mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən hazırlanan sənədlər əsasında qeydiyyat orqanı tərəfindən verilən dvlət reyestrindən ıxarışla rəsmiləşdirilir. ıxarışda daşınmaz əmlakın reyestr nmrəsi gstərilməlidir.

12.2. Dvlət reyestrindən ıxarışın forması və tərtibi qaydası mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilir.

Maddə 13. Dvlət reyestrinin aparılması

13.1. Dvlət reyestrində daşınmaz əmlak, onlar zərində həm mvcud olan, həm də xitam verilmiş hquqlar və hquq sahibləri barədə məlumat saxlanılır.

13.2. Ərizə jurnalı (ərizələrin qeydiyyat kitabı) və hquqların dvlət qeydiyyatı n əsas olan sənədlər daxil edilən qovluqlar dvlət reyestrinin ayrılmaz tərkib hissəsidir.

13.3. Ərizə jurnalında aşağıdakılar barədə məlumat gstərilir:

13.3.1. ərizəilər, xahişin məzmunu, daşınmaz əmlaka dair sənədlər, hquq sahibləri;

13.3.2. hquqların dvlət qeydiyyatı haqqında verilmiş ıxarışlar;

13.3.3. dvlət reyestrindən arayışlar və onları almış şəxslər.

13.4. Dvlət reyestri, ərizə jurnalı və hquqların dvlət qeydiyyatı n əsas olan sənədlər daxil edilən qovluqlar daimi saxlanılır. Onların tam və ya qismən məhv edilməsi, yaxud onlardan hər hansı sənədlərin ıxarılması yolverilməzdir.

13.5. Dvlət reyestrindəki daşınmaz əmlaka hquqlar, bu hquqların yaranması, başqasına keməsi, məhdudlaşdırılması və onlara xitam verilməsi barədə məlumat saxlanılan blmələr həmin daşınmaz əmlakın reyestr nmrəsinə uyğun olaraq nmrələnir. Sənədlər saxlanılan qovluqlara dvlət reyestrindəki mvafiq blmələrin nmrələri verilir.

13.6. Dvlət reyestri hər bir daşınmaz əmlak obyekti barədə məlumat saxlanılan blmələrdən ibarətdir. Blmə hər bir daşınmaz əmlak obyekti zərində hquqlar dvlət qeydiyyatına alınarkən tərtib olunmağa başlanılır.

13.7. zərində mlkiyyət hququ qeydiyyata alınan torpaq sahəsi onda yerləşən daşınmaz əmlakla birgə vahid daşınmaz əmlak obyekti kimi qeydiyyata alınır.

13.8. Dvlət reyestrində aşağıdakı daşınmaz əmlak barədə məlumat saxlanılan (gstərilən) blmələr var:

13.8.1. torpaq sahələri, torpaqla mhkəm bağlı olan btn obyektlər, o cmlədən su obyektləri (sututarlar), meşələr, oxillik əkmələr, binalar, qurğular, qeyri-yaşayış sahələri, mənzillər, fərdi yaşayış və bağ evləri, əmlak kompleksi kimi məssisələr, kommunikasiyalar;

13.8.2. yer təki sahələri.

13.9. Dvlət reyestrinin hər blməsi aşağıda gstərilən fəsildən ibarətdir:

13.9.1. obyektin nvanı (olduğu yer), adı (nv), sahəsi, onun təyinatı və digər zəruri məlumatlar;

13.9.2. mlkiyyət və digər əşya hquqları, hquq sahibinin adı, fiziki şəxsin şəxsiyyət vəsiqəsindən məlumat və hquqi şəxsin rekvizitləri. Hquq sahibinin gstərdiyi nvan, payın miqdarı, hququ təsdiq edən sənədlərin adı və digər zəruri məlumatlar;

13.9.3. mlkiyyət və digər əşya hquqlarının məhdudlaşdırılması (servitut, ipoteka, uzufrukt, etibarlı idarəetmə, icarə, istifadə, lizinq, daşınmaz əmlakın zərində həbs qoyulması, daşınmaz əmlaka dair tələblər və sairə), məhdudiyyətin qvvədə olduğu mddət, xeyrinə hquq məhdudlaşdırılmış şəxslər, məhdudiyyətin yaranmasına əsas olan sənədin adı, onun qvvədə olma tarixi, əqdlər zrə hdəliklərin icrasının şərtləri və mddəti.

13.10. Hquqa, onun məhdudlaşdırılmasına və daşınmaz əmlak obyekti barədə əqdlərə dair hər bir yazıya (qeydə) ərizə jurnalındakı hquqların dvlət qeydiyyatı n qəbul edilmiş ərizənin qeydiyyat nmrəsi verilir.

13.11. Dvlət reyestri kağız zərində və elektron daşıyıcılarında aparılır. Dvlət reyestrinin kağız zərində və elektron daşıyıcısındakı yazılar bir-birinə uyğun gəlmədikdə kağız zərindəki məlumata stnlk verilir. Dvlət reyestrindəki yazılarla hquqların dvlət qeydiyyatı n əsas olan sənədlər arasında uyğunsuzluq olduqda sənədlərə stnlk verilir.

13.12. Daşınmaz əmlak obyektinin blnməsi, birləşməsi və ayrılması nəticəsində yaranan yeni obyektlər barədə məlumat dvlət reyestrinin yeni blmələrində yazılır. Belə obyektlər n yeni reyestr nmrələri verilir və hquqların dvlət qeydiyyatı n əsas olan sənədlər saxlanılan yeni qovluqlar tərtib olunur. Dvlət reyestrinin yeni blmələrində və qovluqlarında əvvəllər mvcud olmuş daşınmaz əmlaka aid olan blmələrə və qovluqlara istinad olunmalıdır.

Maddə 14. Hquqların dvlət qeydiyyatının dayandırılması

14.1. Qeydiyyat orqanının sənədlərin həqiqiliyinə ciddi şbhəsi varsa, qeydiyyat bir ay mddətinə dayandırıla bilər.

14.2. Qeydiyyatın dayandırılması əsaslandırılmalı və 48 saat ərzində ərizəiyə yazılı şəkildə bildirilməlidir. Bu halda vəzifəli şəxs şbhə doğuran sənədlərə dair mvafiq dvlət orqanlarına sorğular gndərməli və həmin sorğulara cavab 10 gn mddətində verilməlidir. Bu cr sorğulara vaxtında cavab verməyən vəzifəli şəxslər inzibati məsuliyyətə cəlb edilirlər.

14.3. Hquqların dvlət qeydiyyatına alınması hquq əldə edənin, əqdin tərəfinin və ya onların vəkil etdikləri şəxsin ərizəsi əsasında bir aydan artıq olmayan mddətə dayandırıla bilər. Ərizədə hquqların dvlət qeydiyyatının dayandırılmasının səbəbləri gstərilməlidir. Belə ərizənin verilməsi hquqların dvlət qeydiyyatı n nəzərdə tutulmuş mddətin axınını dayandırır.

14.4. Qeydiyyata təqdim olunmuş sənədlərin saxta olması təsdiqlənərsə, qeydiyyat orqanı hquqların dvlət qeydiyyatına alınmasından imtina barədə ərizəiyə bildirməli və ərizə jurnalında mvafiq qeydlər etməlidir.

14.5. Bu qanunun 14.3-c maddəsində nəzərdə tutulmuş mddət ərzində daşınmaz əmlakın həbs edilməsi, barəsində əqdlərin bağlanmasına qadağan qoyulması və ya qeydiyyata alınmalı olan hquq barəsində mbahisə edən digər maraqlı şəxsdən şikayətin verilməsi haqqında məhkəmədən məlumat daxil olduqda qeydiyyat məhkəmədə iş həll olunanadək dayandırılır.

14.6. Ərizə jurnalında hquqların dvlət qeydiyyatının dayandırılması barədə qeydlər edilməlidir.

Maddə 15. Hquqların dvlət qeydiyyatından imtina

15.1. Hquqların dvlət qeydiyyatına alınmasından aşağıdakı hallarda imtina edilə bilər:

15.1.1. dvlət qeydiyyatı barədə mraciət olunan hquq bu qanuna əsasən dvlət qeydiyyatına alınmalı deyildirsə;

15.1.2. hquqların dvlət qeydiyyatı n notariat qaydasında təsdiqlənməsi tələb olunmayan sənədlərin forması və məzmunu qanunvericiliklə məyyən edilmiş tələblərə uyğun deyildirsə;

15.1.3. hquqların dvlət qeydiyyatı barədə ərizəni verməyə ixtiyarı olmayan şəxs mraciət etdikdə;

15.1.4. daşınmaz əmlaka hququn yaranması barədə icra hakimiyyəti və ya bələdiyyə orqanının aktı qanunvericiliklə məyyən edilmiş qaydada etibarsız hesab olunduqda;

15.1.5. daşınmaz əmlak barəsində təsdiqləyici sənəd vermiş şəxs həmin əmlak zərində hquqa dair sərəncam vermək səlahiyyətinə malik olmadıqda;

15.1.6. bu qanunun 14-c maddəsində nəzərdə tutulmuş qeydiyyatın dayandırılmasına səbəb olan hallar aradan qaldırılmadıqda.

15.2. Hquqların dvlət qeydiyyatından əsaslandırılmış imtina barədə ərizəiyə 5 gn mddətində bildiriş gndərilir.

Maddə 16. Dvlət reyestrində dzəlişlər

16.1. Qeydiyyat orqanı hquqların dvlət qeydiyyatı zamanı buraxılan texniki səhvləri, onları aşkar etdiyi və ya bu barədə maraqlı şəxslərdən ərizə aldığı gndən gn mddətində aradan qaldırır. Hquqların dvlət qeydiyyatı zamanı yaranan mnasibətlərin maraqlı iştirakılarına səhvlərin aradan qaldırılması barədə 48 saat mddətində yazılı məlumat verilməlidir.

16.2. Hquqların dvlət qeydiyyatı zamanı buraxılan texniki səhvlərin dzəlişi hquq sahiblərinə və ya nc şəxslərə ziyan vurmayacağı və ya onların qanuni mənafelərini pozmayacağını gman etməyə əsas olduğu halda aparılır. Hquq sahibi və ya nc şəxs etiraz edirsə, belə dzəlişlər məhkəmənin qərarı əsasında aparılır.

III fəsil

Daşınmaz əmlak zərİndəkİ bəzİ hquqların dvlət qeydİyyatı

Maddə 17. Tikintisi başa atdırılmamış daşınmaz əmlak zərində hquqların dvlət qeydiyyatı

17.1. Tikintisi başa atdırılmamış daşınmaz əmlak zərində mlkiyyət və digər əşya hquqları dvlət reyestrində Azərbaycan Respublikası Mlki Məcəlləsinin 147-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada tikintiyə icazə sənədləri və plan-cizgi əsasında qabaqcadan qeydiyyata alına bilər.

17.2. Tikintisi başa atdırılmamış binanın tərkib hissəsi olacaq ayrı-ayrı mənzillərə və ya qeyri-yaşayış sahələrinə mlkiyyət hququ və eyni zamanda onun ipoteka ilə yklly dvlət reyestrində qabaqcadan qeydiyyata alına bilər.

17.3. Mlkiyyət hququnun qeydiyyatı n əsas hquq əldə edənə kreditin verilməsi, habelə mənzili və ya qeyri-yaşayış sahəsini tikmək n tikilməkdə olan bina sahibinin (mənzil və ya qeyri-yaşayış sahəsini tikdirib hquq əldə edənə satmaq hdəliyi olan təşkilatın) hesabına həmin kreditin krləcəyi haqqında mqavilə, yaxud hquq əldə edən tərəfindən mənzilin və ya qeyri-yaşayış sahəsinin tam dəyərinin dənilməsini təsdiq edən sənəddir.

17.4. Kredit mqaviləsi və dvlət reyestrindən mlkiyyət hququnun qabaqcadan qeydiyyatı barədə arayış əsasında kredit verən bankın (kredit təşkilatının) xeyrinə mənzilin (qeyri-yaşayış sahəsinin) ipotekası haqqında mqavilə notariat qaydasında təsdiqlənir və dvlət reyestrində qeydiyyata alınır.

17.5. Bu qanunun 17.2-17.4-c maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydalar tikintisi başa atdırılmış binanın da tərkib hissələrinə şamil edilir.

Maddə 18. Məhv olunmuş daşınmaz əmlakın qeydiyyatının ləğvi

18.1. Məhv olunmuş daşınmaz əmlakın qeydiyyatının ləğvi Azərbaycan Respublikası Mlki Məcəlləsinin 150-ci maddəsinə uyğun olaraq aparılır.

18.2. Daşınmaz əmlak zərində mlkiyyət hququ ykl deyildirsə və bu cr əmlak mlkiyyətinin iradəsi ilə sklb tam məhv edilmişdirsə, onun ərizəsi əsasında qeydiyyat orqanı mlkiyyət hququnun qeydiyyatını ləğv edir.

Maddə 19. Daşınmaz əmlak zərində icarə və istifadə hquqlarının dvlət qeydiyyatı

19.1. Daşınmaz əmlak zərində mddəti on bir aydan ox olan icarə və ya istifadə hququ dvlət qeydiyyatına alınır. İcarə və ya istifadə hququnun dvlət qeydiyyatına alınması barədə ərizəni daşınmaz əmlakın icarə (istifadə) mqaviləsi zrə tərəflərdən biri verə bilər. Daşınmaz dvlət əmlakı zərində icarə (istifadə) hququ, daşınmaz dvlət əmlakı zərində icarə (istifadə) mqaviləsi bağlamaq hququ olan mvafiq icra hakimiyyəti orqanının mraciəti əsasında dvlət reyestrində qeydiyyata alınır.

19.2. Torpaq sahəsi və ya yerin təki sahəsi icarəyə (istifadəyə) verildikdə qeydiyyat n təqdim edilən mqaviləyə torpaq sahəsinin və yerin təki sahəsinin planı əlavə edilir.

19.3. Binanın, qurğunun, evin, binada və ya evdə yerləşən mənzillərin, otaqların icarəsi haqqında mqavilə zrə hquq dvlət qeydiyyatına verildikdə, yerləşməsi və lləri gstərilməklə icarəyə verilən sahələrin planı təqdim olunur. Daşınmaz əmlakın icarəsi (istifadəsi) haqqında mqavilə icarəyə (istifadəyə) verənin hququnun məhdudlaşdırılması kimi qeydiyyata alınır.

Maddə 20. İpotekanın dvlət qeydiyyatı

20.1. Daşınmaz əmlakın, o cmlədən tikintisi başa atdırılmamış obyektin ipotekası haqqında mqavilənin dvlət qeydiyyatı zamanı ipotekanın predmeti, ipoteka ilə təmin edilmiş borcun (hdəliyin) icra mddəti, ipotekasaxlayan və ipotekaqoyan barədə məlumat qeyd edilir.

20.2. İpoteka predmeti btvlkdə əmlak kompleksi kimi məssisə olduqda, zərində ipoteka hququ qeydiyyata alınan əmlakın tərkibinə həmin məssisənin maddi və qeyri-maddi aktivləri, o cmlədən binalar, tikililər, qurğular, avadanlıq, inventar, xammal, hazır məhsul, tələb hquqları, patentlər və başqa mstəsna hquqlar daxil olur.

20.3. İpotekanın qeydiyyatı ərizənin qeydiyyat orqanına daxil edildiyi gndən 5 iş gn mddətində aparılır.

20.4. İpotekanın dvlət qeydiyyatı ipotekasaxlayanın ərizəsi və ya məhkəmənin qərarı əsasında ləğv olunur.

20.5. İpotekanın dvlət qeydiyyatının digər xsusiyyətləri, o cmlədən əlavə qeydiyyatın aparılması qaydası ipoteka haqqında qanunvericiliklə tənzimlənir.

Maddə 21. Məhkəmənin qərarı əsasında daşınmaz əmlaka hquqların dvlət qeydiyyatı

21.1. Məhkəmənin qərarı əsasında daşınmaz əmlaka hquqlar mumi əsaslarla dvlət qeydiyyatına alınır. Hququn yaranması anı məhkəmə qərarı ilə məyyən edilir.

21.2. Daşınmaz əmlaka dvlət qeydiyyatına alınmış hquqlar barədə məhkəmədə mbahisə olduqda, bu barədə dvlət reyestrində iddia ərizəsinin məhkəmə icraatına qəbul edilməsi haqqında məhkəmənin arayışı əsasında mvafiq qeydlər edilir.

Maddə 22. Daşınmaz əmlakla bağlı etibarlı idarəetmə, qəyyumluq və vərəsəlik

22.1. Etibarlı idarəetmə və ya qəyyumluq əsasında daşınmaz əmlaka sərəncam verilməsi ilə bağlı btn hquqlar bu mnasibətləri məyyən edən sənədlər, o cmlədən mqavilələr və məhkəmə qərarları əsasında dvlət qeydiyyatına alınır.

22.2.. Mqavilə və ya digər əsaslara grə, daşınmaz əmlak zərində mlkiyyət və ya digər əşya hququnu əldə etmiş şəxs həmin hququ təsdiq edən ıxarış almadan ldkdə onun qanun və ya vəsiyyət zrə vərəsəsinə hququn lmş şəxsə məxsus olması haqqında arayışı qeydiyyat orqanı verir. Hquqların dvlət qeydiyyatı haqqında ıxarış həmin arayış əsasında verilmiş vərəsəlik sənədləri təqdim edən vərəsənin adına rəsmiləşdirilir.

IV fəsil

Məsulİyyət

Maddə 23. Hquqların dvlət qeydiyyatı haqqında qanunvericiliyinin pozulmasına grə məsuliyyət

23.1. Qeydiyyat orqanının vəzifəli şəxsləri bu qanuna uyğun olaraq dvlət reyestrində daşınmaz əmlaka hquqların qeydiyyatının dəqiqliyinə və vaxtında aparılmasına, dvlət reyestrindən verilən məlumatın tam və dzgn olmasına cavabdehdirlər.

23.2. Daşınmaz əmlak barədə texniki məlumatın dəqiqliyinə və vaxtında təqdim edilməsinə həmin daşınmaz əmlakın dvlət uotunu aparan mvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxsləri cavabdehdirlər.

23.3. Dvlət qeydiyyatına alınmış daşınmaz əmlaka hquqlar və daşınmaz əmlak barəsində bağlanan əqdlər haqqında məlumatın qəsdən və ya ehtiyatsızlıq zndən təhrif edilməsində və itirilməsində təqsirli olan şəxslər bunun nəticəsində vurulmuş zərərə grə qanunvericiliyə uyğun olaraq məsuliyyət daşıyırlar.

İlham ƏLİYEV,
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 29 iyun 2004-c il
№ 713-IIQ