Bitki mhafizəsi haqqında

Azərbaycan Respublikasının Qanunu

 

Bu Qanun Azərbaycan Respublikası ərazisində bitki mhafizəsinin təşkili və həyata keirilməsinin hquqi əsaslarını məyyən edir.

I fəsil

mumİ mddəalar

Maddə 1. Azərbaycan Respublikasında bitki mhafizəsi

Bitki mhafizəsi bitkilərin və onların məhsullarının ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarından qorunması məqsədilə elmi cəhətdən əsaslandırılmış kompleks tədbirlərin həyata keirilməsidir.

Bitki mhafizəsi aşağıdakılarla təmin edilir:

bitkilərin ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarının ktləvi oxalmasının və yayılmasının qarşısının alınmasına, məhsul itkisinə yol verilməməsinə, ekoloji təmiz bitkiilik məhsullarının əldə edilməsinə, ətraf mhitin, əhalinin sağlamlığının, xeyirli fauna və floranın pestisidlərin zərərli təsirindən qorunmasına ynəldilmiş bitki mhafizəsi zrə tədbirlər sisteminin həyata keirilməsi, karantin və digər xsusi təhlkəli ziyanverici obyektlərin təsdiq edilməsi və ləğvi zrə məqsədli dvlət proqramlarının yerinə yetirilməsi;

bitki mhafizəsi sahəsində mtəxəssislərin hazırlanması və elmi tədqiqatların təşkil, bitki mhafizə vasitələrinin istehsal və onların istifadəsinə nəzarətin təmin edilməsi zrə Azərbaycan Respublikasının vahid dvlət siyasətinin formalaşdırılması;

bitki mhafizəsi haqqında qanunvericiliyə dvlət orqanları, bələdiyyələr və ictimai təşkilatlar, mlkiyyət formasından və tabeliyindən asılı olmayaraq məssisələr, icarələr, təşkilatlar, kəndli (fermer) təsərrfatları və digər təsərrfat subyektləri, torpaqdan istifadə edən vətəndaşlar, habelə vəzifəli şəxslər tərəfindən riayət edilməsi.

Maddə 2. Bitki mhafizəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi

Bitki mhafizəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi bu Qanundan və ona uyğun qəbul edilmiş digər normativ hquqi aktlardan ibarətdir.

Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq mqavilələrində bitki mhafizəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyindən fərqli qaydalar məyyən edilmişdirsə, beynəlxalq mqavilələrin qaydaları tətbiq edilir.

Maddə 3. Bitki mhafizəsi tədbirlərinin həyata keirilməsi

Bu Qanunda məyyən edilmiş bitki mhafizəsi tədbirlərinin həyata keirilməsi dvlət bitki mhafizə xidmətinin fəaliyyəti ilə təmin edilir.

Bitkilərin ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarına qarşı mbarizə tədbirləri dvlət bitki mhafizəsi xidməti tərəfindən təşkil edilir, dvlət, bələdiyyə və zəl təşkilatların nəzdində bitki mhafizəsi sahəsində fəaliyyət gstərən qurumlarla əlaqəli şəkildə həyata keirilir.

Bitki mhafizəsi sahəsində fiziki şəxslərin sahibkarlıq fəaliyyəti qanunvericiliklə məyyən edilmiş qaydada verilən xsusi icazə (lisenziya) əsasında həyata keirilir.

II fəsil

Dvlət bİtkİ mhafİzə xİdmətİ

Maddə 4. Dvlət bitki mhafizə xidmətinin təşkili

Dvlət bitki mhafizə xidməti Azərbaycan Respublikasının mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təşkil edilir.

Maddə 5. Dvlət bitki mhafizə xidmətinin vəzifələri

Dvlət bitki mhafizə xidmətinin vəzifələri aşağıdakılardır:

Azərbaycan Respublikasının btn ərazisində bitki mhafizəsi haqqında qanunvericiliyə riayət edilməsinə dvlət nəzarətini həyata keirmək;

ziyanverici obyektlərin ktləvi oxalmasını qabaqcadan xəbər vermək, bitkilərin və onların məhsullarının ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarından qorunması tədbirlərini təşkil etmək;

dvlət bitki karantini xidməti ilə əlaqəli şəkildə Azərbaycan Respublikasının ərazisini xarici dvlətlərdən karantin ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarının keməsindən qorumaq, daxili karantin obyektlərinin yeni ərazilərə yayılmasının qarşısını almaq.

Dvlət bitki mhafizə ximəti mlkiyyət formasından və tabeliyindən asılı olmayaraq kənd təsərrfatı məssisələrində, idarələrində və təşkilatlarında, bitki mhafizəsi tədbirləri həyata keirilən digər sahələrdə fitosanitar nəzarətin vəziyyətinə, kimyəvi, bioloji və başqa bitki mhafizə vasitələrinin elmi əsaslarla istifadə edilməsinə tam məsuliyyət daşıyır.

Maddə 6. Dvlət bitki mhafizə xidmətinin maliyyələşdirilməsi və maddi-texniki təminatı

Dvlət bitki mhafizə xidmətinin maliyyələşdirilməsi və maddi-texniki təminatı dvlət bdcəsi vəsaiti, Azərbaycan Respublikası mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi digər maliyyə mənbələri, habelə bitki mhafizəsi zrə qanunvericilikdə məyyən edilmiş qaydada gstərilən pullu xidmətlərdən əldə edilən vəsait hesabına həyata keirilir.

Dvlət bitki mhafizə xidmətinin mtəxəssisləri n Azərbaycan Respublikasının mvafiq qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada gzəştlər tətbiq olunur.

Maddə 7. Dvlət bitki mhafizə xidmətinin başqa dvlət idarəetmə orqanları ilə əlaqəli fəaliyyəti

Dvlət bitki mhafizə xidməti bitki mhafizəsi sahəsində, habelə pestisidlərin, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələrinin toksikoloji təsiri, ətraf mhitin irklənməsi, keyfiyyətini itirmiş və istifadəsi qadağan olunmuş kimyəvi maddələrin zərərsizləşdirilməsi məsələlərində ekologiya və təbiəti mhafizə, sanitariya-epodemioloji, baytarlıq və bitki karantini zrə dvlət xidmətləri ilə birgə fəaliyyət gstərir.

Azərbaycan Respublikasının mvafiq nazirlikləri və başqa mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları z səlahiyyətləri daxilində dvlət bitki mhafizəsi xidmətinə, onun zərinə dşən vəzifələrin yerinə yetirilməsinə kməklik edirlər.

Dvlət bitki mhafizəsi xidməti restisidlərin, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələrinin istehsalı, tədark və istifadəsi barədə məyyən edilmiş qaydada statistika orqanlarına məlumat verir.

III fəsil

Dvlət fİtosanİtar nəzarətİnİn həyata keİrİlməsİ

Maddə 8. Dvlət fitosanitar nəzarəti

Dvlət fitosanitar nəzarəti dvlət bitki mhafizə xidmətinin bitkilərin ziyanverici və xəstəliklərinin, habelə alaq otlarının aşkar edilməsi, onların ktləvi yayılmasının qarşısının alınması, bitkilərin və onların məhsullarının qorunması n tədbirlərin grlməsi, bitki mhafizəsi sahəsində Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin pozulması hallarının aşkar edilməsi və onların aradan qaldırılmasına ynəldilmiş fəaliyyətidir.

Dvlət fitosanitar nəzarətinə daxildir:

ziyanverici obyektlərin ktləvi şəkildə meydana gəlməsi və yayılması şəraitini və səbəblərini, onlarla mbarizənin mmkn ola biləcək neqativ nəticələrini məyyən etmək;

kənd təsərrfatı bitkilərinin becərilməsində bitki mhafizəsi sahəsində zəruri olan normativ sənədləri və tvsiyələri hazırlamaq;

bitkiilikdə kimyəvi, bioloji və başqa preparatların tətbiq qaydalarını məyyən etmək;

torpaq mlkiyyətiləri və torpaq istifadəiləri tərəfindən kimyəvi, aqrotexniki, bioloji, təşkilati və digər təsərrfat tədbirlərinin aparılmasına, bitki mhafizə vasitələrinin istifadəsi reqlamentinə riayət olunmasına nəzarəti həyata keirmək;

bitki mhafizəsi haqqında qanunvericiliyin pozulmasının qarşısını almaq və onu pozanları məsuliyyətə cəlb etmək n mvafiq tədbirlər grmək.

Maddə 9. Dvlət fitosanitar nəzarətinin həyata keirilməsi

Dvlət fitosanitar nəzarətinin həyata keirilməsi dvlət bitki mhafizəsi xidmətinin vəzifəli şəxslərinə və mtəxəssislərinə həvalə edilir.

Dvlət fitosanitar nəzarətini həyata keirən şəxslər z fəaliyyətlərində bu Qanunu və Azərbaycan Respublikasının ona uyğun qəbul edilmiş digər normativ hquqi aktlarını əsas gtrrlər.

Nazirliklər, başqa mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları və bələdiyyələr z səlahiyyətləri daxilində dvlət fitosanitar nəzarətini həyata keirən şəxslərə z vəzifə borclarını yerinə yetirməkdə kməklik gstərməyə borcludurlar.

Maddə 10. Dvlət fitosanitar nəzarətini həyata keirən şəxslərin hquqları

Dvlət fitosanitar nəzarətini həyata keirən şəxslərin aşağıdakı hquqları vardır:

mlkiyyət formasından və tabeliyindən asılı olmayaraq məssisələrin, idarələrin, təşkilatların və təsərrfatların torpaqlarında, kənd təsərrfatı məhsulları, toxum və əkin materialları, pestisidlər, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələri saxlanılan anbarlarda, həyətyanı sahələrdə, fərdi və kollektiv bağ və bostan sahələrində onların fitosanitar vəziyyətini, ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarına qarşı aparılan mbarizə tədbirlərini, mhafizə işləri texnologiyasına və bitki mhafizə vasitələrinin saxlanılması və istifadə edilməsi zrə məyyən olunmuş reqlamentə riayət edilməsini yoxlamaq;

mlkiyyət formasından və tabeliyindən asılı olmayaraq məssisələrdən, idarələrdən, təşkilatlardan və digər torpaq mlkiyyətilərindən və torpaq istifadəilərindən əkin sahələri və oxillik əkmələrin, meşələrin, otlaqların və biənəklərin, toxum və əkin materiallarının fitosanitar vəziyyəti, habelə ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarına qarşı aparılmış və aparılacaq mbarizə tədbirləri haqqında lazımi məlumatların verilməsini tələb etmək;

bitkilərin ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarına qarşı təlimat və tvsiyələrin, texnologiya və reqlamentlərin pozulması ilə aparılan tədbirləri həmin nqsanlar aradan qaldırılana qədər dayandırmaq;

məssisələrə, idarələrə, təşkilatlara və digər torpaq mlkiyyətilərinə və torpaq istifadəilərinə sanitariya-gigiyena tələblərinə və təhlkəsizlik texnikasına uyğun olmayan anbar və digər istehsalat binalarında kimyəvi və bioloji preparatların, dərmanlanmış toxum və əkin materiallarının saxlanılması n istifadə edilməsini qadağan etmək;

pestisidlərin və kənd təsərrfatında istifadə olunan digər zəhərli kimyəvi maddələrin qalıq miqdarını məyyən etmək n bitkiilik məhsullarından və torpaqdan nmunələr gtrmək;

kənd təsərrfatı məhsullarının istehsalı, saxlanılması və satışı ilə məşğul olan torpaq mlkiyyətilərinə, torpaq istifadəilərinə və vətəndaşlara bitki mhafizə məsələlərinə, pestisidlərin, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələrinin istifadəsi, saxlanılması və daşınması texnologiyasına və reqlamentlərinə dair tvsiyələr vermək;

mvafiq standartlara və texniki şərtlərə uyğun gəlməyən bitki mhafizə vasitələrini satan idarə və təşkilatlara məyyən edilmiş qaydalarda reklamasiyalar təqdim etmək;

bitki mhafizəsi haqqında təlimat və tvsiyələrin, pestisidlərin, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələrinin saxlanması, daşınması və istifadəsi texnologiyasının və reqlamentlərinin pozulması barədə akt və təqdimatları təqsirli şəxslərin Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyətə cəlb edilməsi n prokurorluq orqanlarına, mvafiq nazirliklərə və başqa mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarına gndərmək.

IV fəsil

Bİtkİ mhafİzəsİ vasİtələrİ və onların tətbİqİ

Maddə 11. Bitki mhafizə vasitələri

Əkin sahələrini, oxillik əkmələri, meşələri, otlaqları və biənəkləri ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarından qorumaq n mtləq dvlət sınağından kemiş və Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrfatında və meşə təsərrfatında istifadə n tvsiyə edilmiş kimyəvi, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələri, xsusi maşın və aparatlar tətbiq edilir.

Maddə 12. Bitki mhafizə vasitələrinin sınağı və qeydiyyatı

Bitki mhafizə vasitələrinin dvlət sınağı pestisidlərin və aqrokimyəvi maddələrin dvlət sınağı haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada həyata keirilir. Bitki mhafizə vasitələrinin dvlət sınağını həyata keirən qurumlar bitki mhafizə vasitələrinin tətbiqi, onların qalıq miqdarının kənd təsərrfatı məhsullarında və ətraf mhit obyektlərində yol verilən həddi barədə normativləri işləyib hazırlayırlar. Dvlət sınağından kemiş bitki mhafizə vasitələri məyyən edilmiş qaydada qeydiyyata alındıqdan sonra kənd təsərrfatında və meşə təsərrfatında istifadəsinə icazə verilən preparatlar siyahısına daxil edilir.

Dvlət sınağından kemiş pestisidlərin, bioloji və digər bitki mhafizə vasitələrinin qeydə alınması, habelə onların tətbiqinin məhdudlaşdırılması və qadağan olunması bitki mhafizə vasitələrinin və aqrokimyəvi maddələrin sınağı və qeydiyyatı zrə mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən sanitariya-epidemioloji, ekologiya və təbiəti mhafizə, baytarlıq nəzarəti zrə dvlət xidmətləri ilə razılaşdırıldıqdan sonra həyata keirilir.

Bu və başqa lkələrdə dvlət sınağından keməmiş, qeydə alınmamış, habelə istifadəsi qadağan olunmuş preparatların istehsalı, satışı, xaricdən gətirilməsi və tətbiqi qadağan olunur.

V fəsil

Bİtkİ mhafİzəsİ sahəsİndə məssİsələrİn, İdarələrİn, təşkİlatların, torpaq İstİfadəİlərİnİn və vətəndaşların vəzİfələrİ

Maddə 13. Məhsulun istehsalı və satışı ilə əlaqədar vəzifələr

Mlkiyyət formasından asılı olmayaraq kənd təsərrfatı bitkilərinin becərilməsi və kənd təsərrfatı məhsullarının satışı ilə məşğul olan məssisələr, idarələr, təşkilatlar, torpaq mlkiyyətiləri, torpaq istifadəiləri və Azərbaycan Respublikasının digər vətəndaşları:

bitkilərin ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarının ktləvi inkişafının, onların yayılmasının, məhsul itkisinin qarşısının alınması məqsədi ilə mntəzəm olaraq kompleks mbarizə tədbirlərini həyata keirməyə;

bitki mhafizə vasitələrinin saxlanmasında, daşınmasında və istifadə edilməsində məyyən olunmuş reqlamentlərə və qaydalara riayət etməyə, ətraf mhitin və bitkiilik məhsullarının pestisidlərlə irklənməsinə, onların insan və heyvanlara zərərli təsirinə yol verməməyə;

əkin sahələrinin, oxillik əkmələrin, meşələrin, otlaqların və biənəklərin fitosanitar vəziyyəti, bitkiilik məhsullarının qorunması n həyata keirilən tədbirlər, bitki mhafizə vasitələrinin istehsalı və istifadəsi haqqında dvlət bitki mhafizə xidmətinə məlumat verməyə borcludurlar.

Maddə 14. Zəhərli maddələrin qalıq miqdarına dvlət nəzarəti

Kənd təsərrfatı məhsullarında, yemdə, ərzaq məhsullarında, torpaqda və ətraf mhit obyektlərində pestisidlərin, nitratların və insan və heyvanların həyatı n təhlkəli olan digər zəhərli maddələrin və birləşmələrin qalıq miqdarına dvlət nəzarəti mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən həyata keirilir.

Kənd təsərrfatı məhsullarının emalına və satışına məhsulun tərkibində pestisidlərin, nitratların və insan və heyvanların həyatı n təhlkəli olan digər zəhərli maddələrin və birləşmələrin qalıq miqdarı yol verilən normativ səviyyədən artıq olmamasını təsdiq edən sertifikat olduqda icazə verilir. Həmin sertifikatların tətbiqi mərhələləri və qaydaları Azərbaycan Respublikasının mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilir.

İstehsalıya sertifikat mvafiq dvlət orqanı tərəfindən toksikoloji qiymətləndirmə əsasında verilir. Məhsulun tərkibində pestisidlərin, nitratların və insan və heyvanların həyatı n təhlkəli olan digər zəhərli maddələrin və birləşmələrin qalıq miqdarı yol verilən normativ səviyyədən artıq olarsa, onun satışına icazə verilmir. Bu halda məhsulun istifadə edilməsi haqqında qərar sanitariya-epidemioloji və baytarlıq zrə dvlət xidmətləri tərəfindən verilir. İstifadəsi mmkn olmayan kənd təsərrfatı və ərzaq məhsulları Azərbaycan Respublikasının mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən məyyən edilmiş qaydada geri alınır, utilləşdirilir və ya məhv edilir.

İdxal edilən kənd təsərrfatı və ərzaq məhsullarının keyfiyyəti təhlkəsizlik baxımından Azərbaycan Respublikası standartlarının tələblərinə uyğun gəlməli, mvafiq sertifikatlarla mşayiət edilməlidir.

VI fəsil

Bİtkİ mhafİzəsİ haqqında qanunverİcİlİyİn pozulmasına grə məsulİyyət. Bİtkİ mhafİzəsİnə daİr mbahİsələrİn həllİ

Maddə 15. Vəzifəli şəxslərin və vətəndaşların məsuliyyəti

Vəzifəli şəxslər və vətəndaşlar:

bitkilərin ziyanverici, xəstəlik və alaq otlarına qarşı nəzərdə tutulmuş kompleks tədbirləri pozmaqla və ay aparmamaqla ziyanverici obyektlərin ktləvi yayılmasına və inkişafına, bununla da əkinlərə ziyan vurulmasına və ya onların məhv edilməsinə şərait yaratdıqda;

bitki mhafizə vəsaitələrinin istifadə edilməsi texnologiyasına və reqlamentinə riayət etməməsi nəticəsində başqa torpaq mlkiyyətilərinə, torpaq istifadəilərinə və vətəndaşlara ziyan vurduqda, kənd təsərrfatı məhsullarını və ətraf mhiti pestisidlərlə və digər vasitələrlə irkləndirdikdə;

tərkibində pestisidlərin qalıq miqdarı yol verilən normativ səviyyədən artıq olan məhsulları satdıqda və bitki mhafizəsi haqqında qanunvericiliyin pozulmasının digər hallarında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada intizam, maddi, inzibati və cinayət məsuliyyətinə cəlb edilirlər.

Maddə 16. Bitki mhafizəsi haqqında qanunvericiliyin pozulmasına grə vurulan ziyanın dənilməsi

Təqsirli olan şəxslərə qoyulan cərimələr və bu Qanunun 15-ci maddəsində gstərilmiş digər başqa cəzalar vurulmuş ziyanın tam həcmində dənilməsindən azad etmir.

Vurulmuş ziyanın həcmi və dənilməsi qaydası Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq məyyən edilir.

Maddə 17. Mbahisələrin həlli

Bitki mhafizəsinə dair mbahisələr Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada məhkəmələr tərəfindən həll olunur.

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Heydər ƏLİYEV

Bakı şəhəri, 3 dekabr 1996-cı il

№ 210-IQ